Σχεδόν όλα όσα γράφονται για τον Κανονισμό ΤΝ απευθύνονται σε όσους φτιάχνουν μοντέλα. Σχεδόν κάθε οργανισμός που συμβουλεύουμε βρίσκεται στην άλλη πλευρά της γραμμής: πληρώνει μια άδεια χρήσης, και οι άνθρωποί του χρησιμοποιούν το εργαλείο. Για δύο χρόνια αυτό έμοιαζε με τη ρύθμιση κάποιου άλλου. Δεν είναι, ποτέ δεν ήταν, και στις 2 Αυγούστου 2026 οι αρχές που την εποπτεύουν απέκτησαν τις εξουσίες τους. Η Ελλάδα όρισε τη δική της λίγες εβδομάδες νωρίτερα. Ορίστε η εκδοχή του φορέα εφαρμογής.

Πρώτα, η λέξη που κρίνει τα πάντα

Ο Κανονισμός χωρίζει τον κόσμο κυρίως σε παρόχους και φορείς εφαρμογής. Ο πάροχος αναπτύσσει ένα σύστημα ΤΝ, ή το αναθέτει σε άλλον, και το διαθέτει στην αγορά με τη δική του επωνυμία. Ο φορέας εφαρμογής χρησιμοποιεί ένα σύστημα ΤΝ υπό τη δική του ευθύνη στο πλαίσιο επαγγελματικής δραστηριότητας. Αν αγοράσατε άδεια για έναν βοηθό, μια υπηρεσία απομαγνητοφώνησης, ένα εργαλείο διαλογής βιογραφικών ή μια γεννήτρια εικόνων και το προσωπικό σας τα χρησιμοποιεί στη δουλειά, είστε φορέας εφαρμογής. Δεν υπάρχει εξαίρεση μεγέθους από τις υποχρεώσεις που ακολουθούν, ούτε εξαίρεση κλάδου.

Μία παγίδα αξίζει να ονομαστεί νωρίς. Αν πάρετε ένα μοντέλο γενικού σκοπού, βάλετε τη δική σας επωνυμία μπροστά και το προσφέρετε σε πελάτες ως προϊόν σας, περάσατε τη γραμμή και γίνατε πάροχος, με πολύ μακρύτερη λίστα. Αρκετές εταιρείες που εξετάσαμε το έκαναν κατά λάθος, μέσα από ένα chatbot με δική τους επωνυμία σε πύλη πελατών.

Τι άλλαξε πραγματικά το Digital Omnibus

Θα έχετε διαβάσει ότι ο Κανονισμός ΤΝ καθυστέρησε. Αυτό είναι μισή αλήθεια, και το μισό έχει σημασία.

Το Digital Omnibus για την ΤΝ δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα στις 24 Ιουλίου 2026 και τέθηκε σε ισχύ στις 27 Ιουλίου, έξι ημέρες πριν από την αρχική προθεσμία του Κανονισμού για τον υψηλό κίνδυνο. Ανέβαλε την εφαρμογή των υποχρεώσεων για αυτοτελή συστήματα υψηλού κινδύνου του Παραρτήματος III από τις 2 Αυγούστου 2026 στις 2 Δεκεμβρίου 2027, και για ΤΝ ενσωματωμένη σε προϊόντα που καλύπτονται ήδη από ενωσιακή τομεακή νομοθεσία ασφάλειας κατά το Παράρτημα I στις 2 Αυγούστου 2028. Τροποποίησε το άρθρο 6 ώστε συστήματα που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για πτυχές άσχετες με την ασφάλεια, όπως η υποβοήθηση του χρήστη, οι επιδόσεις, η βελτιστοποίηση, η αποδοτικότητα υπηρεσιών ή η ευκολία αυτοματοποίησης, να μη θεωρούνται κατασκευαστικά στοιχεία ασφάλειας. Διατήρησε, σε ελαφρύτερη μορφή, υποχρέωση καταχώρισης για συστήματα που ο πάροχος αυτοαξιολόγησε ως μη υψηλού κινδύνου. Πρόσθεσε απαγορεύσεις για την παραγωγή μη συναινετικού ερωτικού υλικού και υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, και απλοποίησε την τεκμηρίωση για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Αυτό που δεν έκανε είναι να μεταθέσει τις δύο υποχρεώσεις που πράγματι προσγειώνονται σε μια συνηθισμένη εταιρεία. Είναι ο γραμματισμός και η διαφάνεια, και οι δύο ήταν ενεργές στις 2 Αυγούστου 2026.

Υποχρέωση πρώτη: γραμματισμός ΤΝ, άρθρο 4

Το άρθρο 4 ισχύει από τις 2 Φεβρουαρίου 2025. Απαιτεί από παρόχους και φορείς εφαρμογής να λαμβάνουν μέτρα ώστε να διασφαλίζεται, στο μέτρο του δυνατού, επαρκές επίπεδο γραμματισμού ΤΝ στο προσωπικό τους και σε άλλα πρόσωπα που χειρίζονται συστήματα ΤΝ για λογαριασμό τους, λαμβάνοντας υπόψη τις τεχνικές γνώσεις, την εμπειρία και το πλαίσιο χρήσης.

Το omnibus άμβλυνε τη διατύπωση, από τη διασφάλιση ενός επιπέδου γραμματισμού στη λήψη μέτρων που στηρίζουν την ανάπτυξή του. Απλά, έγινε υποχρέωση μέσου και όχι αποτελέσματος, που είναι πραγματική ανακούφιση για όποιον αναρωτιόταν πώς θα αποδείξει ότι ένας συνάδελφος κατάλαβε κάτι. Αυτό που δεν έγινε είναι προαιρετική. Οι εθνικές αρχές εποπτείας της αγοράς απέκτησαν τυπικές εξουσίες ελέγχου της συμμόρφωσης στις 2 Αυγούστου 2026.

Δύο πρακτικά σημεία που παρεξηγούνται. Πρώτον, το άρθρο 4 δεν περιλαμβάνεται στις διατάξεις που το άρθρο 99 καθιστά άμεσα κυρώσιμες σε ενωσιακό επίπεδο. Αυτό δεν σημαίνει καμία συνέπεια: τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίσουν εθνικές κυρώσεις για παραβάσεις που οι ενωσιακές κλίμακες δεν καλύπτουν, και σε κάθε διαδικασία για ένα κακό αποτέλεσμα ΤΝ, η απουσία οποιασδήποτε προσπάθειας γραμματισμού είναι το πρώτο πράγμα που θα δείξει μια αρχή ή ένας ενάγων. Δεύτερον, δεν υπάρχει πιστοποιητικό, ούτε υποχρεωτικό πρόγραμμα σπουδών, ούτε καθορισμένος αριθμός ωρών, ούτε εγκεκριμένο από την Ένωση σεμινάριο που εξοφλεί την υποχρέωση.

Αυτό που την ικανοποιεί, κατά την εμπειρία μας, είναι κάτι χωρίς λάμψη: διαφοροποιημένο ανά ρόλο, αναλογικό και καταγεγραμμένο. Τα στελέχη και το ανθρώπινο δυναμικό χρειάζονται κατανόηση της μεροληψίας υπέρ του αυτοματισμού και του πώς αμφισβητεί κανείς μια απόφαση. Όποιος αγγίζει δεδομένα χρειάζεται να ξέρει πού πηγαίνουν τα prompts. Η ανώτατη διοίκηση χρειάζεται να καταλαβαίνει την ταξινόμηση κινδύνου και ποιος λογοδοτεί. Μία ώρα ανά ρόλο, μια παρουσίαση που γράψατε πραγματικά, μια κατάσταση παρουσιών με ημερομηνίες, και επανάληψη όταν αλλάζουν τα εργαλεία. Το ευρύτερο επιχείρημα για να γίνει αυτό πριν από την υιοθέτηση και όχι μετά το αναπτύξαμε στο Πριν Υιοθετήσετε ΤΝ· το άρθρο 4 το έκανε πλέον νομικό.

Υποχρέωση δεύτερη: διαφάνεια, άρθρο 50

Το άρθρο 50 ισχύει από τις 2 Αυγούστου 2026 και καλύπτει τέσσερις καταστάσεις. Δύο είναι υποχρεώσεις παρόχου: τα συστήματα που αλληλεπιδρούν άμεσα με ανθρώπους πρέπει να καθιστούν γνωστή την αλληλεπίδραση, και τα συστήματα που παράγουν συνθετικό ήχο, εικόνα, βίντεο ή κείμενο πρέπει να σημαίνουν την έξοδό τους με μηχανικά αναγνώσιμο τρόπο. Δύο είναι δικές σας ως φορέα εφαρμογής.

  • Αναγνώριση συναισθημάτων και βιομετρική κατηγοριοποίηση. Αν λειτουργείτε τέτοιο σύστημα οφείλετε να ενημερώνετε τα πρόσωπα που εκτίθενται σε αυτό. Σε μια συνηθισμένη εταιρεία αυτό εμφανίζεται στην ανάλυση τηλεφωνικών κέντρων και σε ορισμένα προϊόντα ελέγχου πρόσβασης, που συχνά πωλούνται χωρίς να αναφέρεται καμία από τις δύο λέξεις στο φυλλάδιο.
  • Deepfakes και κείμενο παραγόμενο από ΤΝ. Αν δημοσιεύετε εικόνα, ήχο ή βίντεο που έχει παραχθεί ή υποστεί χειραγώγηση τεχνητά και συνιστά deepfake, οφείλετε να το γνωστοποιείτε. Για κείμενο που δημοσιεύεται με σκοπό την ενημέρωση του κοινού για ζητήματα δημόσιου ενδιαφέροντος ισχύει το ίδιο, εκτός αν το περιεχόμενο υποβλήθηκε σε ανθρώπινη επιμέλεια και κάποιος φέρει τη συντακτική ευθύνη.

Συστήματα που ήταν ήδη στην αγορά πριν από τις 2 Αυγούστου 2026 και παράγουν συνθετικό περιεχόμενο έχουν προθεσμία έως τις 2 Δεκεμβρίου 2026. Ό,τι διατέθηκε στην αγορά από τις 2 Αυγούστου και μετά όφειλε να συμμορφώνεται εξαρχής. Οι παραβάσεις του άρθρου 50 εντάσσονται στην κλίμακα του άρθρου 99 έως δεκαπέντε εκατομμύρια ευρώ ή τρία τοις εκατό του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών, όποιο είναι υψηλότερο.

Ο φθηνός τρόπος να ικανοποιηθεί αυτό είναι μια σύμβαση σήμανσης που αποφασίζεται μία φορά και γράφεται μέσα στη ροή παραγωγής περιεχομένου, αντί για κρίση που αφήνεται σε όποιον δημοσιεύει. Σημαίνουμε τα δικά μας ηχητικά με μηχανική αφήγηση και τα βίντεό μας με αφήγηση ΤΝ ακριβώς γι' αυτόν τον λόγο, και δεν κοστίζει τίποτα μόλις γίνει συνήθεια.

Υποχρέωση τρίτη: βρείτε αν κάτι που χρησιμοποιείτε είναι υψηλού κινδύνου

Η προθεσμία μετακινήθηκε στον Δεκέμβριο του 2027. Η δουλειά της ταξινόμησης όχι, επειδή δεν σχεδιάζετε για μια υποχρέωση που δεν έχετε ανακαλύψει.

Για μια συνηθισμένη εταιρεία που δεν κατασκευάζει ιατροτεχνολογικά προϊόντα, η κατηγορία του Παραρτήματος III που δαγκώνει είναι η απασχόληση: συστήματα για προσλήψεις, για διαλογή ή φιλτράρισμα αιτήσεων, για αξιολόγηση υποψηφίων, και για αποφάσεις προαγωγής, λύσης σχέσης εργασίας, κατανομής καθηκόντων ή παρακολούθησης επιδόσεων. Ένα χαρακτηριστικό κατάταξης βιογραφικών μέσα σε μια πλατφόρμα προσλήψεων είναι το συχνότερο σύστημα υψηλού κινδύνου που κάθεται απαρατήρητο σε μια ευρωπαϊκή μεσαία επιχείρηση. Η αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας και ορισμένες ασφαλιστικές τιμολογήσεις ακολουθούν.

Αν είστε φορέας εφαρμογής συστήματος υψηλού κινδύνου, οι υποχρεώσεις σας από τον Δεκέμβριο του 2027 περιλαμβάνουν τη χρήση σύμφωνα με τις οδηγίες, την ανάθεση της ανθρώπινης εποπτείας σε πρόσωπα με την ικανότητα και την εξουσία να την ασκήσουν, τη μέριμνα ώστε τα δεδομένα εισόδου να είναι συναφή και επαρκώς αντιπροσωπευτικά για τον σκοπό, τη διατήρηση των αυτόματα παραγόμενων αρχείων καταγραφής, και την ενημέρωση των εργαζομένων και των εκπροσώπων τους πριν από τη θέση σε λειτουργία τέτοιου συστήματος στην εργασία. Τίποτα από αυτά δεν επιτυγχάνεται τον τελευταίο μήνα, και αυτό είναι το επιχείρημα για να γίνει η απογραφή τώρα.

Τι έκανε η Ελλάδα, και ποιος θα χτυπήσει την πόρτα

Στις 22 Ιουλίου 2026 δημοσιεύθηκε ο ν. 5321/2026, το εθνικό πλαίσιο εφαρμογής του Κανονισμού ΤΝ. Τρία στοιχεία του σας αφορούν.

Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα είναι η κεντρική αρχή εποπτείας της αγοράς, με αρμοδιότητα για τις απαγορευμένες πρακτικές, τα συστήματα υψηλού κινδύνου και τις υποχρεώσεις διαφάνειας. Είναι επιλογή με συνέπειες: ο επόπτης της χρήσης ΤΝ είναι το ίδιο σώμα που ήδη εποπτεύει την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων σας, με τις ελεγκτικές συνήθειες που το συνοδεύουν. Η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων είναι η κοινοποιούσα αρχή και φιλοξενεί το κέντρο συντονισμού για το ρυθμιστικό δοκιμαστήριο, περιλαμβανομένης της δοκιμής συστημάτων υψηλού κινδύνου σε πραγματικές συνθήκες. Τομεακές αρχές διατηρούν αρμοδιότητα σε πεδία όπως η επιβολή του νόμου, η μετανάστευση και το άσυλο. Ο νόμος συστήνει επίσης ενιαίο δίαυλο καταγγελιών στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων και υπάγει τις αναφορές παραβάσεων του Κανονισμού ΤΝ στην προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος.

Ο ενιαίος δίαυλος καταγγελιών με προστασία μάρτυρα αξίζει μια στάση. Ο πιθανότερος τρόπος με τον οποίο η χρήση ΤΝ σας γίνεται υπόθεση μιας αρχής δεν είναι η επιθεώρηση. Είναι ένας εργαζόμενος που υποβλήθηκε σε διαλογή, παρακολούθηση ή βαθμολόγηση από κάτι για το οποίο κανείς δεν τον ενημέρωσε.

Η εκδοχή της Δευτέρας το πρωί

  1. Απογραφή. Κάθε σύστημα ΤΝ σε χρήση, ποιος είναι ιδιοκτήτης του, τι δεδομένα μπαίνουν, αν ο προμηθευτής είναι ο πάροχος και εσείς ο φορέας εφαρμογής. Είναι ο ίδιος κατάλογος που χρειάζεστε για την ασφάλεια προμηθευτών στην NIS2 και για κάθε πολιτική shadow AI, οπότε φτιάξτε τον μία φορά.
  2. Ταξινόμηση. Απαγορευμένο, υψηλού κινδύνου, με υποχρέωση διαφάνειας, ή τίποτα από αυτά. Γράψτε το σκεπτικό, όχι μόνο την απάντηση. Το σκεπτικό είναι αυτό που θα σας ζητηθεί.
  3. Γραμματισμός. Διαφοροποιημένος ανά ρόλο, αναλογικός, καταγεγραμμένος, με ημερομηνίες. Κάντε τον πριν χρειαστεί να τον αποδείξετε.
  4. Σημάνσεις. Γραπτή σύμβαση για τη γνωστοποίηση συνθετικού περιεχομένου και για την ενημέρωση όσων υπόκεινται σε αναγνώριση συναισθημάτων.
  5. Ένας υπεύθυνος. Ένα κατονομασμένο πρόσωπο, που αναφέρεται στη διοίκηση, κρατά το μητρώο και το ανασκοπεί ανά τρίμηνο. Η συχνότερη αστοχία που βλέπουμε δεν είναι η λανθασμένη ταξινόμηση· είναι μια ταξινόμηση που κανείς δεν ξανακοίταξε από τότε που άλλαξε το εργαλείο.

Ο Κανονισμός απαλύνθηκε στις άκρες και πιθανότατα θα απαλυνθεί ξανά. Η κατεύθυνση δεν άλλαξε, και οι δύο υποχρεώσεις που φτάνουν σε κάθε οργανισμό είναι οι δύο που ποτέ δεν αναβλήθηκαν. Αν χρησιμοποιείτε ΤΝ στη δουλειά, ο Κανονισμός αφορά ήδη εσάς.

Πηγές: Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1689, όπως τροποποιήθηκε από το Digital Omnibus για την ΤΝ (Επίσημη Εφημερίδα, 24 Ιουλίου 2026· σε ισχύ 27 Ιουλίου 2026)· άρθρο 4 και άρθρο 50· ν. 5321/2026 για το εθνικό πλαίσιο εφαρμογής του Κανονισμού ΤΝ (δημοσίευση 22 Ιουλίου 2026). Σχετική ανάγνωση: Πριν Υιοθετήσετε ΤΝ: Η Περίπτωση για Γραμματισμό Πρώτα και Shadow AI.